މި ވާހަކަ ފެށިގެން އަންނަނީ ރިއަލް އެސްޓޭޓްގެ ބާޒާރު ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާވެ ކުރިއަރަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރަކުއެވެ. ގޯތިގެދޮރަށް އިންވެސްޓުކުރުމަކީ މުސްތަގުބަލުގައި ފައިދާ ބޮޑުވެގެންދާނެ ކަމެއް ކަމަށް އާންމުން ގަބޫލުކުރަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރެކެވެ. ބިންބިމުގެ އަގުތައް މައްޗަށް ދިޔައިރު، މި ފައިދާ ހުރި ދާއިރާގައި އިންވެސްޓުކުރުމަށް ބޭންކުތަކުން ދިޔައީ ފަސޭހައިން ލޯނު ދޫކުރަމުންނެވެ. މި މަސައްކަތުގައި އެންމެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރަމުން ދިޔައީ ބްރޯކަރުންނެވެ. އެމީހުން ދުވާލާއި ރޭގަނޑު، މެދުނުކެނޑި މަސައްކަތްކުރީ ރިއަލް އެސްޓޭޓްގައި އިންވެސްޓުކުރުމަށް މީހުންނަށް ހިތްވަރުދީ، ލޯނު ނެގުމުގެ ކަންކަން ފަސޭހަކޮށްދިނުމަށެވެ. އެމީހުން ކޮންމެ މީހެއްގެ ގާތުގައިވެސް ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުންދިޔައީ "ރިއަލް އެސްޓޭޓުގެ އަގު އަބަދުވެސް މައްޗަށް ދާނެ" ކަމަށެވެ.
މި ރަށުގެ ގޯތިގެދޮރުގެ މާކެޓުގައި އެންމެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރަމުން ދިޔަ އަނެއް ބަޔަކީ އިންވެސްޓްމަންޓް ފާމްތަކެވެ. ބޭންކުތަކުން މީހުންނަށް ލޯނު ދޫކުރުމަށްފަހު، އެ މޯގޭޖުތަކަށް ލޯނު ނެގި ފަރާތްތަކުން ފައިސާ ދައްކަންދެން މަޑުނުކޮށް، ގިނަ އަދަދެއްގެ މޯގޭޖުތައް އެއްކޮށްލައިފައި ކުޑަ އަގަކަށް އިންވެސްޓްމަންޓް ފާމްތަކަށް ވިއްކައިލައެވެ. އިންވެސްޓްމަންޓް ކުންފުނިތަކުން މި މޯގޭޖު ފައިލްތައް ގަންނަނީ، އެއިން ކޮންމެ ފައިލަކުން ކޮންމެ މަހަކުވެސް ޔަގީނުން ފައިސާ ވަންނާނޭ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭތީއެވެ. އަދި ދޫކޮށްފައިވާ އިންޓަރެސްޓް ރޭޓާއެކު މުސްތަގުބަލުގައި ލިބޭނެ ފައިދާ ބޮޑުވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭތީއެވެ. މިކަމުގައި އެމީހުން ބަރޯސާވަނީ ބޭންކުތަކުން ލޯނު ދޫކުރުމުގައި ބަލާ ހަރުދަނާ ބެލުންތަކުގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ، ލޯނު ދޫކުރެވިފައިވާނީ އެ ލޯނުތަކަށް ފައިސާ ދައްކައި ހަލާސްކުރެވޭނެ ހަރުދަނާ އާމްދަނީއެއް ލިބޭ ފަރާތްތަކަށް ކަމަށް އެމީހުން ގަބޫލުކުރާތީއެވެ.
ޑޭވިޑަކީ މި ރަށުގެ ކުޑަ އިންވެސްޓްމަންޓް ކުންފުންޏެއްގައި މަސައްކަތްކުރަމުން ދިޔަ ރިސްކް އެނަލިސްޓެކެވެ. އޭނާގެ ޒިންމާއަކީ ބޭންކުތަކުން ވިއްކާ މޯގޭޖުތަކުގެ މައުލޫމާތު ދިރާސާކޮށް، އޭގައި އެކުލެވޭ ފައިދާއާއި ގެއްލުންތައް ދެނެގަތުމެވެ. އޭނާގެ ނިންމުންތައް ބިނާކުރަނީ މީހުން ދައްކައި ހުސް ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަކަށް ނޫނެވެ. އޭނާގެ ނިންމުންތަކަށް ބަރޯސާވަނީ އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ ސައްހަ ނަންބަރުތަކާއި، ޔަގީން މައުލޫމާތުގެ މައްޗަށެވެ.
އެއް ރޭ، އޭނާގެ ކުންފުނިން ގަތުމަށް ރާވައިފައިވާ ބައިވަރު މޯގޭޖުތަކެއްގެ ފައިލްތައް ބަލަމުން ދިޔައިރު، އޭނާއަށް ކޮންމެވެސް ކަމެއް ރަނގަޅު ނޫންކަން ފާހަގަވިއެވެ. ފެންނަ ފެނުމަށް އެއީ މީހެއްގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަންނަ ކަމެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ ގިނަ ކަންތައްތައް އެ ފައިލްތަކުގައި ހުރީ ތަރުތީބުންނެވެ. ލޯނު ނަގައިފައިވާ މީހުންގެ އާމްދަނީ ހަރުދަނާ ކަމަށް ދައްކައެވެ. ފެންނަ ފެނުމަށް ދައްކަނީ އެމީހުންގެ ދަރަނި ދައްކައި އަދާކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ހުރި ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް، އޭނާއަށް ފާހަގަކުރެވުނު ކުޑަ ތަފްސީލެއްގެ ސަބަބުން އޭނާ މަޑުޖައްސައިލިއެވެ. ގިނައިން ލޯނު ނަގައިފައިވާ މީހުންނަށް ލިބޭ އާމްދަނީ ކަމުގައި ޖަހައިފައިވަނީ ލޯނަށް އެދޭ މީހަކަށް އެންމެ ކުޑަމިނުން ލިބެންޖެހޭ މިންވަރެވެ. އެމީހުންނަށް އާމްދަނީ ލިބޭ ކަމަށް ޖަހައިފައި ވީނަމަވެސް، އެއީ ކޮން މަސައްކަތެއް ކޮށްގެންތޯ ސާފެއް ނޫނެވެ. އެ ފައިލްތަކުގައި އެމީހުންނަށް ވަޒީފާ ދިން ފަރާތުގެ ފޯނު ނަންބަރުގެ ގޮތުގައި ޖަހާފައިވާ ނަންބަރު، އެހެން ފައިލްތަކުންވެސް ތަކުރާރުކޮށް ފެންނަން ހުއްޓެވެ. މިއީ އިއްތިފާގެއް ކަމަށް ހިތަށް އަރައިފައިވެސް، އޭނާއަށް ހިތްހަމަޖައްސައިލައިގެން ކުރިޔަށް ދާން އުނދަގޫވިއެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ހެނދުނު، ޑޭވިޑް އޭނާގެ ކުންފުނީގެ ބޮޑު މީހާއަށް މި ކަންތައް ކިޔައިދީ، އެ ކަންތަކުގެ ހަގީގަތް އޮޅުންފިލުވައިލުމަށް ވަގުތުކޮޅެއް ދޭން އެދުނެވެ. އޭނާގެ މި އެދުން ބޮޑުމީހާ ބަލައެއްނުގަތެވެ. ބޮޑުމީހާގެ ބިރަކީ، އެ ކުންފުނިން މަޑުޖައްސައިލައިފިނަމަ، އެ ވިޔަފާރީގެ ވާދަވެރިން އެ މޯގޭޖުތައް ގަނެ، އެ ވިޔަފާރިތައް ބޮޑުތަނުން ކުރިއަރައިގެން ދާނެ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، މިގޮތަށް ފަސްޖެހުމަކީ ވިޔަފާރިއަށް ގެއްލުން ލިބޭނެ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ޑޭވިޑް ކައިރީގައި ބުންޏެވެ. ޑޭވިޑް އިތުރު ޒުވާބަކާނުލައި ބޮޑުމީހާގެ ބުނި ގޮތަށް އެއްބަސްވިއެވެ. ނަމަވެސް، އޭނާގެ ހިތުގައި އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމާ ދުރަކަށް ނުދެވުނެވެ.
އެ ދުވަހު މެންދުރު އެންމެން ކާން ދިޔަ ގަޑީގައި ޑޭވިޑް، އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ މޯގޭޖު ފައިލްތައް ވިއްކަން ހުށަހަޅާފައިވާ ބޭންކުތަކަށް ޒިޔާރަތްކުރިއެވެ. އޭނާ އެމީހުން ކައިރީގައި ބުނީ، އޭނާ އެތަނަށް ޒިޔާރަތްކުރީ އެމީހުން ދޫކުރާ ލޯނު ދޫކުރާ އުސޫލު ދެނެގަތުމަށް ކަމަށެވެ. އޭނާއާ އެތަނުން ވާހަކަ ދެއްކި ކަސްޓަމަރ ސަރވިސް ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވް، އޭނާ އެދިއްޖެނަމަ ވަރަށް އަވަހަށް ލޯނު ލިބޭނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ދިނެވެ. އަދި، ކަސްޓަމަރުންނަށް ލިބޭ އާމްދަނީގެ މިންވަރު ބޭންކުން ޗެކްކުރަން ގުޅާނީ ވަޒީފާދިން ފަރާތަށް ކަމަށް ޑޭވިޑް އެހުމުން ބުނެދިނެވެ. އެ ނޫން އެއްވެސް ހެކިބަޔާނެއް އާމްދަނީ ލިބޭވަރު ޔަގީންކުރުމަށް ބޭނުމެއް ނުވޭތޯ އެހުމުން، ކަސްޓަމަރ ސަރވިސް ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވް ކޮނޑު އަރުވައިލައިފައި އެމީހުންނަށް މުހިންމީ ކަސްޓަމަރުންނަށް އަވަސް ހިދުމަތް ދިނުން ކަމުގައި ބުންޏެވެ.
އެތަނުން އޭނާ ނުކުތްއިރު، އޭނާ ހޯދަން ބޭނުންވި އެންމެ މުހިންމު މައުލޫމާތު ޑޭވިޑްއަށް ވަނީ ލިބިފައެވެ. އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ މޯގޭޖު ފައިލްތަކުގައި ލިޔެފައިވާ މައުލޫމާތަކީ ސައްހަ މައުލޫމާތައް ނުވެދާނޭކަން އޭނާއަށް ވިސްނުނެވެ. ދެން ޑޭވިޑް މިސްރާބުޖެހީ ލޯނު ނަގައިފައިވާ މީހުން ގިނައިން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދަކަށެވެ.
އޭނާ އެ ސަރަހައްދުން ޕިކަޕެއް ދުއްވާ މީހަކަށާއި، ކުޑަ ކެފޭއެއް ހިންގައި އާއިލާއަކާ ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. އެ އެންމެންގެ ވާހަކައިންވެސް ހާމަވީ އެއް ކަމެކެވެ. އެމީހުން ލޯނު ނަގަން އެހީވެދިނީ ބްރޯކަރުންނެވެ. ނަމަވެސް، އެ ލޯނާ ބެހޭ މާބޮޑު ތަފްސީލެއް އެމީހުންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. އެމީހުންނަށް ލިބޭ އާމްދަނީ ދަށްވެއްޖެނަމަ ވާނެ ގޮތެއް ކިޔައިދީފައެއް ނުވެއެވެ. އެމީހުންގެ މުސްތަގުބަލުގައި ލޯނުގެ ސަބަބުން ނުކުމެދާނެ ތުރާލެއް ވިސްނިފައެއް ނެތެވެ. އެމީހުން އިންވެސްޓުކުރި ގޯތިގެދޮރުގެ މާކެޓަށް ލޮޅުމެއް އަރައިފާނޭކަމެއް ވިސްނިފައެއް ނެތެވެ.
ޑޭވިޑް އެނބުރި އޮފީހަށް ދިއުމަށްފަހު، އޭނާއަށް ލިބުނު މައުލޫމާތާއެކު އޭނާގެ ޓީމާއެކު މަޝްވަރާކުރަން އިށީނެވެ. ބޭރުތެރޭގައި ބާރުލައި ކުރިޔަށްދާ ރިއަލް އެސްޓޭޓަށް އިންވެސްޓުކުރުމުގެ ފޯވަހި ބިނާވެފައިވަނީ ޔަގީންކަން ކަމަށް ވުރެން މީހުންނަށް ހީވެފައިވާ ހީވުންތަކުގެ މައްޗަށް ކަމުގައި އޭނާ އެމީހުންނަށް ބުނެދިނެވެ. ލޯނު ނަގާ ފަރާތްތަކުން ލޯނު ނަގާފައިވަނީ އިންޓަރެސްޓް ރޭޓު އަބަދުވެސް އެއްވަރެއްގައި ހުންނާނެ ކަމަށާއި، ރިއަލް އެސްޓޭޓުގެ އަގު އަބަދުވެސް މައްޗަށް ދާނެ ކަމަށް ވިސްނައިގެންނެވެ. އަދި ލޯނު ދައްކާ ފަރާތްތަކަށް އަބަދުވެސް އެ ނެގި ލޯނަށް ފައިސާ ދެއްކޭނޭ ކަމަށް ވިސްނައިގެންނެވެ. މި ހާލަތްތަކުން އެއްވެސް ހާލަތަކަށް ބަދަލެއް އައިސްފިނަމަ، ލޯނު ދެއްކުން ހުއްޓައިލައި މީހުންގެ އަދަދު ގިނަވާނެކަމަށް ޑޭވިޑް އޭނާގެ ޓީމަށް ބުނެދިނެވެ.
ޑޭވިޑް މި ދެއްކި ވާހަކަޔަށް ފަހުގައި އޭނާގެ ޓީމުގެ އެހެން މީހުންވެސް އެމީހުންނަށް ލިބިފައިވާ ފައިލްތައް ޗެކްކުރަން ފެށިއެވެ. އެ ފައިލްތަކުން އެއް ބްރޯކަރެއްގެ ނަން ތަކުރާރުކޮށް ފެންނަން ހުއްޓެވެ. އަދި ގިނައިން ވަޒީފާ ދޭ ފަރާތް ކަމަށް ޖަހައިފައިވާ ނަންބަރު ފިޔަވައި އާމްދަނީ ސާބިތުކުރަން އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުވާކަން އެމީހުންނަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ. އެއީ ސައްހަ މައުލޫމާތުކަން ހޯދޭނޭ އިތުރު އެއްވެސް ގޮތެއް އެ ފައިލްތަކުގައި ލިޔެފައެއް ނެތެވެ. އެމީހުންނަށް އެ ނިޒާމުގައި ފެތުރިފައިވާ ރެނދުތައް ހާމަވިއެވެ. އެ ހިސާބުން އެ ކުންފުނިން މޯގޭޖު ފައިލްތައް ގަތުން ހުއްޓައިލިއެވެ. ބޭންކުން އެމީހުންނަށް އެ ވިއްކައިލި އެސެޓުތަކަކީ ހަގީގަތުގައި އޭގެ ސަބަބުން ޔަގީންކަމާއެކު ފައިދާއެއް ލިބޭނޭ އެއްޗެއް ނޫންކަން އެމީހުންނަށް ކަށަވަރުވެ، ކުރިޔަށް އޮތްތަނުގައި އަންނާނޭ ޝޮކަށް ތައްޔާރުވެގެން ބަލަން ތިއްބެއެވެ.
އޭގެ ފަހުން އެތައް މަހެއް ފާއިތުވެގެން ދިޔައެވެ. ފެންނަ ފެނުމަށް ގޯތިގެދޮރުގެ މާކެޓު ކުރިޔަށް ދަނީ ރަނގަޅަށެވެ. އެހެން ކުންފުނިތަކުން ޑޭވިޑުމެންގެ ކުންފުނީގެ ނިންމުމަށް ސުވާލު އުފެއްދިއެވެ. ކޮންމެ ދިމާލަކަށް ބަލައިލިނަމަވެސް، ގޯތިގެދޮރުގެ މާކެޓު ދަނީ ކުރިޔަށް ކަމަށް ބުނަމުން ދިޔައެވެ.
ނަމަވެސް، ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެ އުފާވެރިކަން ނެތިގެން ދިޔައެވެ. އިންޓަރެސްޓް ރޭޓުތަކަށް އައި ބަދަލާ ގުޅިގެން ލޯނު ނަގާފައިވާ ފަރާތްތަކުން ލޯނު ދެއްކުން ހުއްޓައިލަން ފެށިއެވެ. ޔަގީންކަމާއެކު އިންވެސްޓްމަންޓް ކުންފުނިތަކުން ގަނެފައިވާ އެސެޓުތަކުން ލިބޭނެ ކަމަށް ބެލި ފައިސާ ނުލިބެން ފެށިއެވެ. އެ ތައްޔާރީ ހާލަތަކަށް ނުވިސްނައި ތިއްބައި އިންވެސްޓްމަންޓް ކުންފުނިތައް ބަނގުރޫޓުވެ، ބޮޑެތި ނަފްސާނީ ގެއްލުންތަކާ އެ ކުންފުނިތަކުގައި އުޅޭ މީހުންނާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ.
ޑޭވިޑްގެ ކުންފުނި މި ގެއްލުމުން ސަލާމަތްވީ އެމީހުންނަށް ކުރީކޮޅުގައި ފެނުނު އިންޒާރުތަކަށް ސަމާލުކަން ދިނުމުންނެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް ހަޔާތުގައި ދިމާވާ ކާރިސާތައް އަންނަނީ ބޮޑެތި ގުޑުންތަކުގެ ބަދަލުގައި ކުދި ރެނދުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. މުސީބާތްތަކުން ސަލާމަތްވަނީ އެންމެ މޮޅު މީހުންނެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ފެންނަ ކުދި ތަފްސީލުތަކަށް ސަމާލުކަންދޭ މީހުންނެވެ.
advertisment
