އަހުލީ ހަނގުރާމަ ވަރުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ޔަމަންގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ކޮންމެ ހަތަރު ގޭބިސީއަކުން ތިން ގޭބިސީވަނީ ބަނޑަށްޖެހިފައިކަމަށް އދ.އިން ބުނެފިއެވެ.

މިހެން ދިމާވީ ހަނގުރާމަ ވަރުގަދަވެ، އެތައް ހާސް މީހުން ގެދޮރުދޫކޮށް ދާންޖެހުމާއި ކާބޯތަކެތި ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބުރޫއެރުމުގެ ސަބަބުންކަމަށް އދ.ގެ ކާބޯތަކެއްޗާ ބެހޭ އެޖެންސީ، ވޯލްޑް ފުޑް ޕްރޮގްރާމް (ޑަބްލިއު.އެފް.ޕީ)އިން އިއްޔެ ބުންޏެވެ.

ސަރުކާރުގެ ކޮންޓްރޯލް އޮތް، އާއްމުންނަށް ވަދެވޭ ސަރަހައްދުތަކުގައިވާ ގޭބިސީތަކުގެ 74 ޕަސެންޓް މީހުންނަށް އަސާސީ ކާބޯތަކެތި ނުލިބޭކަމަށާއި މިއީ މި އަހަރުގެ ރެކޯޑެއްކަމަށް އެ އެޖެންސީން ބުންޏެވެ.

ސަރުކާރުގެ ކޮންޓްރޯލް އޮތް ސަރަހައްދުތަކުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 10 މިލިއަން މީހުން ދިރިއުޅޭކަމަށް ޑަބްލިއު.އެފް.ޕީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.

ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ކުޑަވުން އިތުރުވަމުންދާދިއުމުން ދައްކުވައިދެނީ ކާބޯތަކެތީގެ 90 ޕަސެންޓް އެތެރެކުރާ ގައުމުގައި ބަނޑަށްޖެހުން އިތުރުވަމުންދާ އަވަސްމިނެވެ. އެއީ ބާޒާރުތަކަށް ބުރޫއަރައި، އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ފުރުސަތު ހަނިވަމުންދާތީއެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ މަސްތަކުގައި، ޔަމަންގައިވަނީ، ސައޫދީ އަރަބިއްޔާގެ މަދަދާއެކު ހަރަކާތްތެރިވާ ސަރުކާރުގެ ފައުޖުތަކާއި، އެ ގައުމުގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތައް ކޮންޓްރޯލްކުރާ އީރާނާ ގުޅުންހުރި އިދިކޮޅު ހޫތީ ޖަމާއަތާ ދެމެދު ހަނގުރާމަ ވަރަށް ބޮޑަށް ވަރުގަދަވެފައެވެ.

މި ފަހަކަށް އައިސް ބޮޑުވެފައިވާ ހަމަނުޖެހުންތަކަކީ ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމަށް "ނުހަނު ބޮޑު ނިކަމެތިކަމެއް" ކުރިމަތިކުރުވާނެ ކަމެއްކަމަށް ޑަބްލިއު.އެފް.ޕީގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގާ އެސިސްޓެންޓް އެގްޒެކެޓިވް ޑިރެކްޓަރު މެތިއު ހޮލިންގްވާތު ބުންޏެވެ.

"އަހަރެމެންނަށް މި ފެންނަނީ ހަނގުރާމަ ދެމިއޮންނަހާ ހިނދަކު ބޮޑުވަމުންދާނެ ބަނޑަށްޖެހުމުގެ ކާރިސާއެއް،" އިޓަލީގެ ވެރިރަށް ރޯމްގައި ހުރެގެން ވީޑިއޯ ލިންކު މެދުވެރިކޮށް ސްވިޓްޒަލެންޑްގެ ޖެނީވާ ސިޓީގައި ތިބި ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަމުން އޭނާ އިއްޔެ ބުންޏެވެ.

ޔަމަންގެ އުތުރުގެ ގިނަ ސަރަހައްދުތަކާއި ވެރިރަށް ސަންއާ އަދިވެސް ކޮންޓްރޯލްކުރާ ހޫތީންވަނީ ދެކުނުގެ ބަނދަރުމަތީ ސިޓީ އަދަންގައި ގާއިމުވެފައިވާ، ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން ބަލައިގަންފައިވާ ސަރުކާރުގެ އަތުން ރަތް ކަނޑުގެ އައްސޭރިފަށުގެ ސަރަހައްދު މިދިޔަ މަހު ހިފައިފައެވެ.

ހުރިހާ އެއްޗެއް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު އާއިލާތައް އަދަންގެ ބޭރު ސަރަހައްދާއި ތައިޒްގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުތަކަށް އަންނަނީ ކާބޯތަކެއްޗާއި ފެން ނުލައިކަމަށް ޑަބްލިއު.އެފް.ޕީން ބުންޏެވެ.

އެ އެޖެންސީން ބުނީ 1.5 މިލިއަން މީހުންނަށް އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އެހީގެ މަސައްކަތްތައް ފުޅާކުރަމުންދާއިރު، އެ ކަމަށް 109 މިލިއަން ޑޮލަރު (1.69 ބިލިއަން ރުފިޔާ) ބޭނުންވާކަމަށެވެ.

އަންނަ މަހަށް ރާވައިފައިވާ ކާބޯތަކެތި ބެހުމުގެ ހަރަކާތްތަކުން ވަސީލަތްތައް މިހާރުވެސް އެހެން ކަންކަމަށް ބަދަލުކޮށްފައިވާތީ، އިތުރު ފައިސާ ނުލިބިއްޖެނަމަ، ނިކަމެތިކަން ލިބިފައިވާ ރެފިއުޖީންނަށް މަހެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެހީތެރިކަން ލިބުމުގައި ހުރަސްތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭނެކަމަށް އެ އެޖެންސީން އިންޒާރުދިނެވެ.

ޔަމަންގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި 18.3 މިލިއަން މީހުންނަށް ކާބޯތަކެތީގެ ސަލާމަތްތެރިކަން ލިބިފައިނުވާއިރު އޭގެ ތެރޭގައި އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ކަނާދު ހުރި ކާނާ ނުލިބޭ އުމުރުން ފަސް އަހަރުން ދަށުގެ 2.2 މިލިއަން ކުދިން ހިމެނޭކަމަށް ޑަބްލިއު.އެފް.ޕީން ބުންޏެވެ.

އދ.އިން ސައޫދީ އާއި ހޫތީން 2022 ގައި ސުލްހަކުރުވި ފަހުން އެ އަހަރުން ފެށިގެންވަނީ ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް ދެ ފަރާތުން ދެމުންދިޔަ ހަމަލާތައް މަދުކޮށްފައެވެ. މިހާރު މި ހިނގާ ހަމަނުޖެހުންތަކަކީ އެއަށްފަހު އަލުން ހުޅުފަޅައިގެން ދިޔަ އެންމެ ބޮޑު ހަމަނުޖެހުންގަނޑެވެ.

މި ހަމަނުޖެހުމުގެ ސަބަބުން ގައުމުގެ ކޮންޓްރޯލް އޮތް ގޮތް ބަދަލުވެ، ރަތް ކަނޑުގެ ނައުފަހަރު ދަތުރުކުރާ މަގުތަކަށް އިތުރު ބުރޫތަކެއް އެރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.

ހޫތީންގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ ބާބުލްމަންދަބް ކަނޑުއޮޅި އާއި އީރާނާއި ގަލްފާ ދެމެދު އޮން ހުރުމުޒު ކަނޑުއޮޅި ކައިރީގައި ޝިޕިންއަށް ކުރިމަތިވާ ދަތިތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގައި ކާބޯތަކެއްޗާއި ތެލުގެ އަގު އުފުލިގެންދާނެކަމުގެ އިންޒާރު ހޮލިންގްވާތު ދިނެވެ.

މީގެ އަސަރުތައް މިހާރުވެސް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ހަނގުރާމައިން ފިލައިގެން ދިޔަ 3,700 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މި ދިޔަ މަހު ފަހުކޮޅުވަނީ ބާބުލްމަންދަބް ހުރަސްކޮށް ޖީބޫތީއަށް ގޮސްފައިކަމަށް ޑަބްލިއު.އެފް.ޕީން ބުންޏެވެ.

ހިޖުރަކުރުމާ ބެހޭ ބައިނަލްއަގުވާމީ ޖަމިއްޔާ، އިންޓަނޭޝަނަލް އޯގަނައިޒޭޝަން ފޯ މައިގްރޭޝަން (އައި.އޯ.އެމް)އިން ބުނީ ޔަމަންގައި 149,000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންވަނީ ގެދޮރުދޫކޮށް ގޮސްފައިކަމަށެވެ. އަދި އޭގެ ތެރެއިން ބައިވަރު މީހުންވަނީ އެއް ފަހަރަށްވުރެ ގިނަ ފަހަރު ތަންތަނަށް ބަދަލުވެފައިކަމަށެވެ.